Zaskroniec zwyczajny (Natrix natrix) żyje głównie w pobliżu wód – w stawach, jeziorach, rzekach, bagnach czy wilgotnych lasach. Najchętniej wybiera tereny z gęstą roślinnością, gdzie może się ukryć przed drapieżnikami i znaleźć pokarm, a więc żaby, kijanki, ryby czy drobne gryzonie. W Polsce jest szeroko rozpowszechniony i można go spotkać niemal w całym kraju.
Środowisko życia zaskrońca
Zaskroniec to gad, który wyjątkowo dobrze przystosował się do życia na granicy dwóch środowisk: lądowego i wodnego. Najczęściej można go obserwować na brzegach stawów, jezior czy wolno płynących rzek. Tam wygrzewa się na słońcu, a w razie niebezpieczeństwa błyskawicznie zanurza w wodzie. Dobrze pływa i potrafi nurkować nawet na kilka minut.
„Zaskrońce wybierają miejsca nasłonecznione, ale w pobliżu źródła wody, co umożliwia im skuteczne termoregulowanie ciała i łatwe zdobywanie pożywienia.” – źródło przyrodnicze
Choć preferuje tereny podmokłe, zaskroniec potrafi przeżyć również w suchszych rejonach – np. na polach, w ogrodach lub na łąkach – jeśli tylko znajduje się tam dostęp do wody w niedalekiej odległości.
Rozmieszczenie geograficzne
Występowanie zaskrońca obejmuje niemal całą Europę, część Azji oraz północno-zachodnią Afrykę. W Polsce jest gatunkiem pospolitym i objętym ochroną częściową. Można go zaobserwować zarówno w nizinnych, jak i górskich rejonach kraju, choć unika wysokich partii gór powyżej 1000 m n.p.m.
„Ten pożyteczny gad preferuje umiarkowany klimat i chętnie zasiedla tereny o dużej wilgotności – w szczególności doliny rzeczne i podmokłe łąki.” – magazyn przyrodniczy
Zaskroniec w miastach
Coraz częściej można go spotkać również w miastach – zwłaszcza w parkach i ogródkach działkowych położonych w pobliżu wody. Ludzie często mylą go z żmiją zygzakowatą, jednak zaskroniec jest całkowicie niegroźny, a charakterystyczne żółte plamki za głową pomagają odróżnić go od jadowitego kuzyna.
Ciekawostki o zaskrońcu
- Zaskroniec nie jest jadowity – w razie zagrożenia udaje martwego lub wydziela cuchnącą substancję odstraszającą napastnika.
- Doskonały pływak – potrafi przemierzać znaczne odcinki wody w poszukiwaniu ofiary lub kryjówki.
- Składa jaja w butwiejącym drewnie, kompostach lub kępach roślin – miejsca te zapewniają odpowiednie ciepło i wilgoć do rozwoju młodych.
Zaskroniec to fascynujący element polskiej przyrody, związany nierozerwalnie z wodą i jej otoczeniem. Obserwacja tego niegroźnego gada w naturalnym środowisku pozwala lepiej zrozumieć, jak ważną rolę odgrywa w ekosystemach wodno-lądowych.
